Kỳ 4: Cuộc đua "tam mã"
Biến cũ thành mới Nếu pháo phản lực Mỹ có chỗ đứng vững chắc trong quân đội của các đồng minh Tây Âu thì pháo tự hành của nước không những chẳng tạo dấu ấn nào mà còn có nguy cơ bị loại bỏ dần. Ngày nay, trong biên chế pháo binh Lục quân Mỹ chỉ duy trì một loại pháo tự hành là M109A6 Paladin, được thiết kết dựa vào mẫu M109 ra đời từ những năm 1960.
Mỹ đã cố gắng trang bị cho loại pháo này nhiều thiết bị điện tử, cơ khí tiên tiến nhằm đáp ứng với tiêu chuẩn chiến tranh hiện đại. Điểm cải tiến chính gồm: gia cố giáp bảo vệ, thiết kế lại việc bố trí trong khoang chứa đạn, khoang động cơ, khoang lái nhằm bảo vệ tối đa sự sống còn của pháo thủ. Ngoài ra, M109A6 còn được lắp hệ thống điều khiển hỏa lực mới, tự động hóa cao cùng máy tính đường đạn có sự hỗ trợ hệ thống dẫn đường định vị vệ tinh.
Về hỏa lực, M109A6 sử dụng pháo M284 cỡ 155mm, kết hợp máy nạp đạn bán tự động giúp tốc độ bắn. Nhờ những cố gắng kể trên, M109A6 mới được coi “bằng bạn bằng bè” dù nhiều thông số không bằng pháo tự hành của nước khác.
 |
Pháo tự hành M109A6 hành tiến. |
M109 đời đầu có lượng đạn dự trữ khoảng 30 viên, M109A6 cải thiện hơn với 36-39 viên, nhưng con số này thấp hơn rất nhiều so với pháo tự hành Msta-S của Nga hay PzH 2000 của Đức. Pháo 155mm kết hợp thiết bị nạp đạn bán tự động chỉ cho phép tốc độ bắn 4 phát/phút, chậm hơn tốc độ trung bình của pháo tự hành ngày nay là 6-8 phát/phút.
Tầm bắn của pháo M284 dùng đạn tiêu chuẩn chỉ đạt 24,7km trong khi pháo Nga hoặc Đức đã đạt tới 30km và hơn nữa. M109A6 phải dùng đạn tăng tầm hoặc đạn tự dẫn chính xác cao Excalibur mới đạt được cự ly bắn 30-40km. Vì những lý do trên, các nước đồng minh thân cận Tây Âu không hợp tác với Mỹ trong lĩnh vực pháo tự hành và có những thiết kế bỏ xa M109A6.
“Tiền bối” của M109A6 là pháo tự hành M109A1 từng tham gia vào chiến tranh Việt Nam cùng với pháo tự hành hạng nhẹ M108 105mm và M107 175mm. Sau Hiệp định Paris, toàn bộ lính Mỹ buộc phải rút khỏi miền Nam Việt Nam cùng với hầu hết khí tài quan trọng, trong đó có pháo M109. Riêng pháo tự hành M107, được để lại cho quân đội Sài Gòn sử dụng với biệt danh “Vua chiến trường”.
“Con cưng” của người Đức Sử dụng pháo phản lực Mỹ M270 trong biên chế nhưng người Đức đã loại bỏ hoàn toàn M109 và thay thế bằng “con cưng” Panzerhaubitze 2000 (PzH 2000), được phát triển từ chương trình hợp tác nghiên cứu pháo tự hành SP70 dở dang cùng với Anh và Italy.
Được chính thức nhận vào biên chế từ cuối những năm 1990, PzH 2000 có thiết kế dựa trên khung gầm xe tăng Leopard 2A và bị pháo L52 cỡ 155mm, kết hợp thiết bị nạp đạn bán tự động kiểu ổ quay chứa 60 viên đạn cùng 228 liều phóng rời.
Tốc độ bắn tối đa của PzH 2000 khá ấn tượng 9 phát/phút. Thậm chí trong một cuộc thử nghiệm năm 1997 thì tốc độ bắn của pháo lên tới 12 phát trong 59,74 giây. PzH2000 đạt tầm bắn 30km (với đạn thường) và 40km (với đạn tăng tầm).
 |
Pháo 155mm của PzH 2000 khai hỏa thực hiện pháo kích quân Taliban ở Afghanistan. |
PzH 2000 được tự động hóa cao độ với hệ thống điều khiển hỏa lực nhận dạng và kiểm soát mục tiêu. Đặc biệt, nó cho phép thay đổi quỹ đạo bắn ở loạt tiếp theo nhằm tăng độ chụm của đạn. Nhờ vậy, PzH2000 có thể bắn liên tiếp 5 viên đạn vào cùng một mục tiêu. Việc tính toán, hiệu chỉnh bắn đều được máy tính đường đạn xử lý.
Ngoài ra, tổ lái được bảo vệ khá tốt với hệ thống phòng chống NBC, hệ thống báo cháy, dập lửa tự động. Giáp xe chống chịu được mảnh đạn pháo, đạn súng máy đối phương.
Năm 2006, Quân đội Hà Lan đồn trú tại Afghanistan sử dụng PzH2000 để pháo kích quân Taliban rất hiệu quả. Từ đó nó thường xuyên xuất hiện trong một loạt chiến dịch lực lượng an ninh quốc tế ISAF và được mệnh danh “cánh tay dài” của lực lượng này. Với kinh nghiệm chiến trường và một số tính năng hỏa lực vượt pháo tự hành MSTA-S của Nga, có thể nói PzH 2000 hội đủ điều kiện để được xét là “chuẩn mực pháo binh hiện đại”.
Dù là đồng minh rất thân cận của Mỹ ở Tây Âu, nhưng Anh cũng mạnh dạn cho nghỉ hưu toàn bộ M109 và thay thế bằng pháo tự hành AS-90, có cùng nguồn gốc với PzH 2000 từ chương trình hợp tác SP-70. Tuy nhiên, AS-90 không có được sức mạnh như “người anh em” ở nước Đức. Pháo sử dụng nòng L39 cỡ 15mm cùng thiết bị nạp đạn bán tự động cho phép đạt tốc độ bắn 6 phát/phút. Tầm bắn tối đa 24,7km (đạn thường) hoặc 30km dùng đạn tăng tầm, không hơn so với M109A6 Paladin.
Pháo tự hành bánh lốp Châu Âu còn có một nước khác sở hữu pháo tự hành có uy lực không thua kém. Đó là pháo thế hệ mới Archer FH77 BW L52 do Thụy Điển phát triển.
Điểm nhấn trong thiết kế của Archer là pháo được đặt trên khung gầm xe vận tải bánh hơi. Đây cũng là xu hướng đang phát triển mạnh trên thế giới gần đây, cuốn hút một số quốc gia như Pháp, Israel, Trung Quốc tham gia.
 |
Pháo tự hành bánh lốp Archer của Thụy Điển. |
Việc dùng xe bánh lốp có tính kinh tế, tiết kiệm, dễ bảo dưỡng, sửa chữa. Đặc biệt, nó đem lại khả năng cơ động cao. Hệ thống Archer dùng xe vận tải bánh hơi Volvo 6x6 cho phép vượt địa hình tuyết dày 100cm, tốc độ tối đa 70km/h trên đường bằng phẳng, nhanh hơn tốc độ của pháo tự hành bánh xích (60-65km/h).
Archer lắp pháo 155mm FH 77B đạt tầm bắn tối đa 30km với đạn tiêu chuẩn và 60km với đạn tăng tầm tự dẫn.
Archer cũng được trang bị hệ thống kiểm soát hỏa lực tự động cùng máy tính đường đạn xử lý, tính toán, kết hợp thiết bị nạp tự động nên tốc độ bắn nhanh 8-9 phát/phút, ngang ngửa tốc độ bắn trung bình của PzH 2000. Việc điều khiển bắn được thực hiện từ trong cabin xe.
Ảnh phụ chú:
 |
Pháo tự hành M109 khai hỏa trong đêm, quầng lửa khi đạn bắn tỏa ra sáng rực. |
 |
Pháo tự hành AS-90 của Quân đội Anh tại Iraq. |
 |
Chuyện kể rằng, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa xuân năm 1975, khi thu được M107, bộ đội ta đã dùng ngay pháo này. Địch nghe thấy tiếng pháo M107 tự bảo nhau là “vua đi vi hành” nên càng hoang mang và nhanh chóng tan rã. Ngày nay, ở Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam đang trưng bày một chiếc M107, trên nòng pháo vẫn còn sơn dòng chữ “Sấm sét, vua chiến trường”.
|
Kỳ 5: Pháo binh của tương lai
Xa và mạnh Pháo binh ngày nay được ứng dụng nhiều công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao tầm bắn và uy lực của quả đạn. Để vươn dài tấm bắn, các nhà kỹ thuật quân sự thường tìm cách kéo dài nòng pháo để lợi dụng hiệu suất của thuốc phóng cao nhất. Nhưng đổi lại, pháo cồng kềnh, cơ động kém.
Trong chiến tranh Việt Nam, Mỹ dùng pháo tự hành M107 lắp pháo nòng dài 175mm có trọng lượng gần 30 tấn, tuy bắn xa 34km nhưng độ chính xác thấp, tốc độ bắn nhanh nhất... 1 phát/phút.
Vì thế, dùng đạn tăng tầm (có động cơ rocket phụ trợ) đang là giải pháp tối ưu để “vươn dài cánh tay” pháo binh. Đạn loại này có cấu tạo đạn pháo gắn động cơ rocket phụ. Khi đạn rời nòng, động cơ được kích hoạt nhờ thiết bị đánh lửa trong vỏ đạn.
 |
"Đạn con" M77 của đạn rocket M26 dùng cho pháo phản lực M270. |
Thiết kế này mang lại hiệu quả rõ rệt, như pháo kéo M119A1 105mm của Mỹ nếu dùng đạn tăng tầm M913 sẽ nâng tầm bắn từ 13-14km tới 19,5km, hay pháo M46 130mm của Nga, từ 27km lên tới 38km. Ngoài ra, Mỹ còn phát triển đạn “Base – Bleed” (trích khí đáy), tăng tầm bắn nhờ bộ phận sinh khí nhỏ gắn sau đuôi đạn pháo, xóa bỏ khoảng chân không được tạo ra phía đuôi khi đạn bay, từ đó giảm sức cản đạn.
Việc tăng sức công phá của đạn cũng được chú trọng. Ngoài các loại đạn truyền thống (đạn nổ mạnh, đạn nổ lõm, đạn tạo mảnh), ngày nay còn có đạn “đặc biệt” có sức sát thương khủng khiếp. Đầu tiên phải kể tới đạn DPICM (đạn pháo thông thường lưỡng dụng cải tiến), chứa bên trong nhiều “đạn con”, khi bắn tới mục tiêu đạn mẹ được kích nổ ở độ cao định sẵn, bung đạn con phủ lên khu vực rộng, chuyên sử dụng để tiến công sát thương các mục tiêu phân bố trên diện tích lớn.
Đạn “có mắt” Việc nâng tầm bắn cho đạn cũng đặt ra yêu cầu về tính chính xác của mỗi phát bắn. Do đó, các nhà thiết kế đã ứng dụng công nghệ laser để dẫn bắn nhằm đạt hiệu suất trúng đích.
Theo đó, đạn pháo ngày nay thường được thiết kế thêm cánh lái ở đuôi và đầu tự dẫn laser bán chủ động. Khi tác xạ, các phương tiện trinh sát như UAV hay thiết bị chỉ thị mặt đất sẽ chiếu laser vào mục tiêu, đầu tự dẫn của đạn sẽ thu phần năng lượng bức xạ thứ cấp dội lại, xử lý thành tín hiệu điều khiển cánh đuôi điều chỉnh hướng bay của đạn tới vào mục tiêu.
Đi đầu trong lĩnh vực này, Nga - Mỹ với 2 kiểu đạn 155mm Krasnopol và M172 Copperhead, trang bị cho pháo xe kéo và pháo tự hành. Đặc biệt, đạn dẫn bằng laser M172 đã chứng minh sức mạnh trên chiến trường Iraq 1991 và 2003. Tuy nhiên, phương pháp dẫn bằng laser không hiệu quả trong điều kiện mục tiêu bị che phủ (mây, sương mù, khói).
 |
Pháo kéo M198 bắn đạn tự dẫn laser M172. |
Do đó, sự phát triển của hệ thống định vị GPS tiếp tục hoàn thiện khả năng chính xác của đạn pháo tự dẫn. Theo đó, tọa độ mục tiêu được xác định trước khi bắn, hệ dẫn đường của đạn sẽ cập nhật thông tin từ vệ tinh về mục tiêu trên đường bay. Mỹ là một trong những quốc gia đầu tiên đưa vào sử dụng đạn GPS M982 Excalibur cỡ 155mm với độ sai lệch 10m ở tầm bắn 30km.
Ngoài 2 loại kiểu tự dẫn trên, còn có loại đạn “bắn và quên” – đạn sensor SADARM, thường chứa 2-3 liều nổ lõm gắn sensor radar sóng mm hoặc hồng ngoại. Khi bắn, đạn bay theo quán tính đến cự ly định sẵn, 2 liều nổ lõm tách ra bung dù hãm tốc. Ở trên không, sensor của đạn tự quét và phát hiện mục tiêu, sau đó, kích nổ tạo luồng xuyên đánh từ trên không xuống xuyên thủng giáp tăng.
Pháo năng lượng cao Cùng với những cải tiến về đạn, các nhà chế tạo vũ khí còn tính đến việc ứng dụng năng lượng mật độ cao trong phát triển pháo mới, có uy lực khủng khiếp. Trong đó, Mỹ đang theo đuổi dự án về pháo điện từ, hoạt động theo định luật Lorentz, vẫn được biết đến trong kiến thức vật lý phổ thông là “quy tắc bàn tay phải”.
Theo đó, nòng pháo bao gồm 2 bộ phận chính: phần cảm là các thanh dây dẫn tạo từ trường và phần ứng mang đầu đạn. Khi hoạt động, máy phát tạo ra dòng điện trong nòng pháo. Dòng điện đi từ thanh dẫn dương qua phần ứng và thanh dẫn âm tạo ra từ trường tương tác với dòng điện chạy qua phần ứng tạo thành lực Lorentz đẩy viên đạn ra ngoài nòng pháo với sơ tốc đầu đạn lên tới Mach 7 (nhanh gấp 7 lần so với tốc độ âm thanh). Với sơ tốc này, đạn có thể bắn xa tới 160km và hủy diệt mọi mục tiêu gặp phải.
Theo tính toán sơ bộ, dự án này của Mỹ đã ngốn hết 211 triệu USD và sẽ triển khai trong biên chế Hải quân Mỹ vào năm 2025. Nếu loại pháo này đưa vào hoạt động rộng rãi, có thể quốc tế sẽ phải xem xét lại công ước về biển, bởi khoảng cách 12 hải lý cho vùng lãnh hải không còn an toàn với các quốc gia ven biển.
Bên cạnh pháo điện từ, Mỹ còn “phiêu lưu” với dự án về vũ khí laser với tên gọi FEL (Free Electron Laser - chùm tia laser điện tử tự do) với cơ chế hủy diệt là sự kết hợp giữa cường độ ánh sáng với khả năng bắn phá của electron.
Hiện tại, công suất của chùm tia laser điện tử mới chỉ đạt mức 14kW nhưng các nhà nghiên cứu đang tích cực làm việc để tăng lên tới 100kW. Khi đó FEL sẽ trở thành một vũ khí phòng thủ tầm gần hiệu quả. Trong một số thử nghiệm, loại vũ khí này đã bắn cháy một chiếc xuồng trên biển. Tuy nhiên, dù là pháo điện từ hay laser đều đòi hỏi một nguồn năng lượng khổng lồ và đây là bài toán hóc búa đối với nhà sản xuất vũ khí khi muốn đưa chúng ra chiến trường. |
Kỳ 6: Bước tiến vượt bậc
Trong buổi trao đổi với Đất Việt về xu hướng pháo binh thế giới và tiềm lực của pháo binh Việt Nam, Đại tá Bùi Xuân Mai, người từng gắn bó với binh chủng pháo binh 25 năm, cho biết: Thời gian qua, pháo binh Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc, luôn luôn là hỏa lực chính của lục quân Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Dưới đây là nội dung cuộc phỏng vấn:
- Xin ông cho biết xu hướng phát triển của pháo binh thế giới hiện nay và trong tương lai?Xu hướng chung của thế giới hiện nay vẫn khẳng định pháo binh là hỏa lực chính của lục quân. Do đó, các nước đều thực hiện các bước hiện đại hóa lực lượng này để đáp ứng nhu cầu tác chiến hiện đại.
Trong đó, mục tiêu hàng đầu là nâng cao tầm bắn. Trên thế giới, pháo của một số nước như Mỹ, Nga, Israel, Hà Lan, Triều Tiên đã bắn rất xa, có những loại bắn tới 60km. Để đạt mục tiêu này, hiện có xu hướng thay thế liều phóng hình hạt đui rời sang hình đũa, thỏi đui liền và tiến tới sử dụng nhiên liệu lỏng. Bên cạnh đó, bán kính sát thương của đạn pháo cũng được mở rộng hơn với sức công phá mạnh.
Tác chiến hiện đại còn yêu cầu rút ngắn thời gian từ vị trí xuất phát tới vị trí triển khai đội hình chiến đấu tiến công hoặc phòng ngự. Do đó, pháo tự hành được ưu tiên sử dụng. Nhưng ngay cả pháo pháo mang vác, pháo xe kéo cũng được nghiên cứu chế tạo bằng vật liệu nano đảm bảo gọn nhẹ, cơ động cao. Ngày xưa một khẩu cối 120mm nặng tới gần 100kg thì nay trọng lượng chỉ còn khoảng 50kg, nhưng vẫn đảm bảo tầm bắn và hỏa lực như các khẩu cối cùng cỡ.
Một tiêu chí không kém phần quan trọng khác trong sử dụng pháo binh là nâng cao tính chính xác của phần tử bắn. Các nước tiên tiến có xu hướng dựa vào hệ thống định vị vệ tinh toàn cầu GPS, ứng dụng CNTT trong việc đo đạc, tính toán phần tử bắn, truyền số liệu giữa đài và trận địa, sử dụng laser để dẫn đường, sửa bắn. Tiêu biểu, các nước như Anh, Mỹ, Hà Lan có giải pháp quét toàn bộ khu vực chiến trường, sau đó, số hóa bản đồ để tính toán phần tử. Cũng nhờ tin học hóa, tự động hóa cùng với vật liệu mới nên về mặt tổ chức, cho phép giảm biên chế trong đội hình khẩu đội pháo mà vẫn đảm bảo nhiệm vụ.
- Sự phát triển của pháo binh Việt Nam ngày nay có bắt kịp xu hướng của thế giới?Trong những năm qua, pháo binh Việt Nam luôn thực hiện phương châm “giữ tốt, dùng bền, an toàn, tiết kiệm” nhằm bảo đảm hệ số kỹ thuật và sẵn sàng chiến đấu cao. Ngoài ra, còn cải tiến, chế tạo và mua sắm pháo, đạn, trang bị khí tài hiện đại cho lực lượng pháo binh, kết hợp với việc đổi mới, nâng cao chất lượng huấn luyện để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ tác chiến hiện đại trong tương lai.
 |
Huấn luyện kỹ thuật sử dụng pháo ở đoàn N75. Nguồn: Báo QĐND |
Chúng ta cũng mạnh dạn ứng dụng khoa học công nghệ vào huấn luyện, nâng cao hiệu quả bắn. Có thể nói, Việt Nam không thua kém các nước trong việc ứng dụng CNTT để tính toán và đo đạc cho pháo binh. Nếu như trước đây, chúng ta dùng bảng logarit, thì tới giờ đã sử dụng máy tính gọn nhẹ có thể cho ra phần tử bắn, tầm hướng, lượng sửa một cách nhanh chóng, chính xác. Khi bắn cũng dùng khí tài laser để quan sát sửa bắn, đưa ra kết quả kịp thời.
Tuy việc áp dụng khoa học công nghệ vào việc tính toán phần tử bắn phải đẩy mạnh hơn nữa nhưng vẫn cần phải huấn luyện các phương pháp tính toán phần tử và trinh sát truyền thống. Bởi trong tác chiến, đối phương có thể dùng thủ đoạn chế áp điện tử hoặc bom rơi đạn nổ gây hỏng hóc máy móc, đứt mạng ảnh hưởng tới hoạt động tính toán và trinh sát của ta. Vậy nên, chủ trương của chúng ta là kết hợp truyền thống với hiện đại.
- Ông có thể nói rõ hơn về sự kết hợp truyền thống với hiện đại?Ngày nay sử dụng pháo tự hành đang là một xu hướng lớn. Tuy nhiên, pháo xe kéo hoàn toàn không mất đi vị trí trong lực lượng pháo binh bởi phụ thuộc cách đánh, địa hình. Trong các điều kiện rừng núi khó khăn như của Việt Nam, pháo binh tự hành không phải hoàn toàn chiếm ưu thế. Bài học từ chiến dịch Điện Biên Phủ, chúng ta đã sử dụng chiến thuật “đưa pháo vào gần, kéo pháo lên cao” để bắn hiệu quả. Trong kháng chiến, bộ đội của ta còn tháo cối đặt lên phao vừa bơi vừa đẩy cối qua sông di chuyển dễ dàng trong địa hình nhiều kênh rạch, sông nước. Pháo tự hành không thể làm như vậy.
Vì vậy, việc phát triển pháo tự hành và pháo xe kéo đều nằm trong sự phát triển chung, đảm bảo tác chiến ở mọi địa hình, địa vật. Pháo tự hành thường sử dụng trong các đội hình trung – sư đoàn bộ binh cơ giới, còn pháo xe kéo hay pháo mang vác thường hay dùng cho trung – sư đoàn bộ binh, ngoài ra, còn phải kết hợp với các lực lượng pháo binh khác trong khu vực phòng thủ. Ngoài pháo binh của trên, còn có pháo binh địa phương, thậm chí, có pháo binh cấp phường, xã tạo ra lưới lửa dày đặc, nhất quán với phương châm “hỏa khí phân tán, hỏa lực tập trung”.
- Trong trường hợp xảy ra chiến tranh, nhất là chiến tranh công nghệ cao, pháo binh Việt Nam có đảm đương được nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc?Lực lượng pháo binh thế giới ngày nay phát triển, nhiều nước tiến hành chế tạo, mua sắm phương tiện vũ khí hiện đại. Bản thân Việt Nam, sau hơn 20 năm đổi mới, có nền kinh tế phát triển, tạo điều kiện để chúng ta mua sắm cho pháo binh, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc XHCN. Tuy nhiên, với chúng ta, vũ khí dù hiện đại đến đâu vẫn có điểm yếu, và đây chính là chỗ pháo binh Việt Nam phát huy sức sáng tạo để giành chiến thắng. Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống lịch sử 65 năm phát triển và trưởng thành, pháo binh Việt Nam sẽ hoàn thành được nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và Quân đội giao phó, xứng đáng là hỏa lực chính của lục quân.
 |
Lữ đoàn pháo binh 434 (Binh đoàn Cửu Long) thực hành bắn đạn thật trong diễn tập hiệp đồng. Nguồn: Báo QĐND |
Ngày nay, nếu phải đối mặt với đối tượng tác chiến có khả năng cơ động cao, uy lực mạnh, tác chiến công nghệ cao thì chúng ta phân tán lực lượng, phòng tránh đánh trả, làm thất bại âm mưu đánh nhanh thắng nhanh, làm địch mệt mỏi, kiệt sức và thất bại bằng thế trận chiến tranh nhân dân. Điều quan trọng nhất, pháo binh Việt Nam có nghệ thuật sử dụng pháo binh ít nước khác có được.
- Ông có thể nói rõ hơn về sự sáng tạo trong sử dụng pháo binh của Việt Nam?Từ pháo đài Láng (1946), thu đông Việt Bắc (1947) đến chiến dịch Điện Biên Phủ (1954), rồi cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân 1975, pháo binh luôn là hỏa lực chính của lục quân. Quãng thời gian trên cũng là quá trình pháo binh Việt Nam trưởng thành, có nhiều cải tiến sáng tạo và phát triển vượt bậc. Trong trận sông Lô, khi chưa có khí tài trinh sát, chúng ta đã ngắm bắn tàu chiến Pháp qua nòng pháo. Trong trận đánh sân bay Biên Hòa, ta đã tháo nòng pháo phản lực H12, BM13, BM21 đưa sát hàng rào, bất ngờ khai hỏa làm địch không kịp trở tay. Trên thế giới chỉ có Việt Nam có nhiều loại hình bắn cối ứng dụng, bắn cối trên ghe, bắn cối không cần bàn đế. Trong việc tính toán phần tử bắn, ta đã tạo ra thước bắn biển, thước sửa bắn của riêng mình.
Tất cả những sáng tạo đó góp phần vào truyền thống vẻ vang của binh chủng, được Bác Hồ tặng cho 8 chữ vàng “Chân đồng vai sắt đánh giỏi bắn trúng”, nhiều cá nhân đơn vị được tặng thưởng được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Ảnh phụ chú:
 |
Khẩu đội 1, Tiểu đoàn 2, Lữ đoàn Pháo binh 45 thực hành chiếm lĩnh trận địa. Nguồn: Báo QĐND |
 |
Pháo phản lực của Đoàn M68 khai hỏa. Nguồn: Báo QĐND |
 |
Bộ đội pháo binh luyện tập chuẩn bị cho Đại lễ Thăng Long. Nguồn: Báo QĐND |
Comodo Internet Security Pro 2012 là phiên bản mới nhất của gói phần mềm bảo mật dành cho máy tính của hãng Comodo - Comodo Internet Security Pro.
